Судеевсем «Нарспи» историне телейлӗ вӗҫпе ҫырнă

Валентинпа Анастасия Судеевсен юрату историйӗ ҫӗнӗ поэма валли сюжет пулма пултарнӑ. Унта Константин Ивановӑн «Нарспи» классикӑлла чӑваш поэмин мӗнпур атрибучӗсем пур: кӳршӗри икӗ ял — Хушăлка тата Слакпуҫ, хисеплӗ аттесен ачисем, ҫамрӑксен хушшинчи пӗрремӗш хӗлхем тата вӗреннӗ вӑхӑтра уйрӑлнине тӗрӗслени, анчах ку историн финалӗ пачах урӑхла. Трагеди вырӑнне — ҫирӗп ҫамрӑк ҫемье.
Валентинпа Анастасийӑн ашшӗсем чи лайӑх туссем кӑна мар, вырӑнти колхозсене ертсе пыракан ӗҫтешсем пулнӑ. Владимир Анатольевич Судеев Валентина час-часах хӑйпе пӗрле ӗҫлӗ ҫулҫӳревсене илсе кайнӑ. Каччӑ пӗрре курсах Слакпуҫĕнчи ҫивӗч, ҫутӑ хӗре юратса пӑрахнă. Ылтӑн уй-хир илемĕн тӗсне аса илтерекен Настьӑн ылтӑн ҫӳҫӗ унӑн чӗрине самантрах парӑнтарнă. Анастасия вара ӑнланиччен чылайччен оборона тытнӑ: каччӑн тулаш шанчӑкӗ хыҫӗнче калама ҫук тӑрӑшни, шанчӑклӑх пытанать иккен. Валентинпа Анастасия хресчен ӗҫӗн хакне ачаранах пӗлеҫҫӗ, ака-суха, вырма вӑхӑтӗнче ашшӗ-амӑшӗн ыйхӑсӑр каҫӗсене курнӑ, ҫавӑнпа та ял пурнӑҫӗ ҫине пачах та пӗр пек — ытарайми, тав тунă куҫсемпе пӑхаҫҫӗ. Шӑпа пурне те кирлӗ пек йĕркеленĕ! 2017 ҫулта Валентинпа Анастасия туй тунӑ.
Арӑм пулса тӑрсан Анастасия Хушăлкана пурăнма куҫнă. Ҫамрӑк кин ҫав тери хастар та уҫӑ иккен, самантрах тенӗ пек ялта хӑйӗнни пулса тӑнă. Ӑслӑ хунямӑшӗ Зинаида Петровна ӑна пысӑк хуҫалӑх тытса пырассин хаксӑр вӑрттӑнлӑхӗсене парать, ун вырӑнне тӗп пулӑшуҫӑпа тӑван чун илет. Анастасия ялти Культура çуртӗнче яланах кӗтнӗ хӑна. Унӑн илемлӗ вокалӗ халӗ кашни уява илемлетет — ял ҫыннисем концертсене юрӑ итлеме кӑна мар, артисткӑран хӑйсен вӑй-халне пуянлатма та килеҫҫӗ.
Валентин вӑхӑтне ытларах уйра ирттернӗ вӑхӑтра (халӗ вырма ĕççи хӗрсе пырать) Анастасия хуҫалӑха ӑста тытса пырать. Судеевсен ҫемйи пуҫарнипе ялта уҫнӑ таварсене паракан пунктсенче те, килте те ӗлкӗрет. Чылай ватӑ ҫыншӑн «Телей» лавккара Настьăн ăшă кулли — кунӑн чи лайӑх пуҫламӑшӗ. Вӑл — ҫемье ӗҫӗн пысӑк механизмне пӗр кӑлтӑксӑр ӗҫлеме май паракан мотор евĕр. Ҫав хушӑрах вӑл икӗ ачан — ывӑлпа хӗрӗн — юратакан амӑшӗ те пулса юлать.
Кун-ҫулӗ хаяр йӑласемпе ҫынсен усаллӑхне хуҫнӑ «Нарспи» поэма геройӗсемпе танлаштарсан, Валентинпа Анастасия хӑйсен туйӑмне ӗҫпе, ӑслӑлӑхпа тата тымарсене парӑннипе хӳтӗлеме пултарнӑ. Вӗсен историйӗ — хальхи чӑн-чӑн легендӑсене чернилпа мар, уй-хирте тӑварлӑ тарпа, ял уявӗсенче юрӑ-кӗвӗпе тата яланах ҫутӑ ҫунакан ҫурт чӳречисенче лӑпкӑ телейпе ҫырнине, ҫывӑх ҫынсем кӗтнине, яланах каялла таврӑнас килнине чӗрӗ ӗнентерӳ.
Альбина ВАСИЛЬЕВА.
Сӑнӳкерчӗкĕ: Судеевсен ҫемье архивӗнчен.