Пурӑнакан тӑрӑха лайӑхлатма тӑрӑшмалла

Ҫакӑн пек принциппа Ермолкин ялӗн старости Николай Николаевич Степанов пурӑннӑ, пурӑнать.
— Эпӗ Калинин ял Совечӗн Юманлăх ялӗнче Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ, иккӗмӗш ушкӑн инваличӗ пулнӑ ҫемьере ҫуралнӑ, унта тӑватӑ ачаран чи асли пулнӑ, - аса илет хӑйӗн ҫамрӑклӑх ҫулӗсене Николай Степанов. - Ачаранах ялти пур ҫемьери пекех, ҫӑмӑл мар кулленхи хресчен ӗҫне хӑнӑхнӑ. Манӑн чылай тантӑш пекех шкул пӗтернӗ хыҫҫӑн ҫарта пултӑм. Волгоград облаҫӗнчи Камышин хулинчи инженери ҫарӗсенче рота старшини пулса тӑтăм. 1973 ҫулхи ҫуркунне демобилизацилентĕм. Ҫар хыҫҫӑн автошкулта водителе вӗрентĕм. Ҫав ҫулхи ноябрьте тӑван «Коммуна» колхозра водительте ӗҫлеме пуҫларăм. Мана колхоз председателӗ, опытлӑ ертÿçĕ тата орденоносец Иван Михайлович Гриб фронтовик ӗҫе йышӑнчӗ.
Пилӗк ҫул тăршшĕ Николай Степанов транспорт хатӗрне тытса пынӑ. Колхозӑн ҫӗнӗ пуҫлӑхӗ, Анатолий Петрович Смолов, хастар та ӗҫчен комсомолеца Ермолкин ялӗнчи таварлă сĕт фермине ертсе пыма ӳкӗтленӗ. Ҫак йышăнăвăн тӗллевӗ пӗрремӗш бригадӑра выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетес кӑтартусене самай лайӑхлатасси пулнӑ. Вӑл ҫапла тунă та! 1978 ҫулхи январĕн 1-мĕшĕ тӗлне хуçалăхра 1603 пуҫ мӑйракаллӑ шултра выльӑх шутланнӑ, ҫакӑ ҫӗршывӗпе пилӗк ҫуллӑх ударлӑ плансене хастар пурнӑҫланӑ тапхӑрпа пӗр килнӗ.
- Эпӗ выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетекен пулма талпӑнман. Мана водительте ӗҫлеме чылай кӑмӑллӑрахчĕ. Анчах Анатолий Петрович та Юманлăхран пулнӑ, манӑн ача чухнехи питӗ лайӑх истори учителӗ тата шкулӑн ҫирӗп директорӗ пулнӑ, ҫавӑнпа та манӑн, итлекен те тӗслӗхлӗ вӗренекен пулнӑ май, унӑн сӗнӗвӗпе килӗшме тиврӗ, — йӑл кулса йышӑнать Николай Николаевич. - Эпир ун чухне сӑвакан ӗнесемпе ҫитӗнекен ҫамрӑк выльӑх валли лайӑх апат никĕсĕ туса хутӑмӑр. Силос шӑтӑкӗсенче силоспа сенаж туллин хатӗрленӗ, МТФ ҫумӗнче утӑ-улӑм ĕскĕрчӗсем тӑратчĕç. Кашни ҫул мӑйракаллӑ шултра выльӑх валли веткорм хатӗрленӗ. Фураж тыррине Ермолкин арманӗнче ҫӑнӑха тӑтӑшах авӑртаттăмăр.Ÿт хуштарассипе сӑвӑмсен кăтартăвĕсем тӑрук ҫӳлелле хӑпарчӗҫ. Ку вӑл мӗнпур выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетекенсен — дояркӑсемпе выльӑх-чӗрлӗх пăхакансен, ҫавӑн пекех пирӗн ялсенче пурӑнакан мӗнпур колхозниксен тивӗҫӗ пулнӑ. Эпир питӗ интереслӗ вӑхӑтра пурӑнтӑмӑр! Кун пеккине манаймӑн. Унтан манӑн пӗрремӗш бригада бригадирӗ пулса вунсакӑр ҫул вăй хума тиврӗ.
1975 çулхи июнӗн 26-мӗшӗнче Николай Ермолкин ферминче ӗҫлекен районти малта пыракан дояркӑпа илемлӗ комсомол туйне вылянӑ. Мăшăрĕн пысӑк сӑнӳкерчӗкӗ район центрӗн тӗп тӳремӗнче производствăра малта пыракансен Хисеп хӑми ҫинче пӗрре мар пулнӑ. Вӑл ӗҫчен, илемлӗ ҫивӗтлӗ, яштака, сӑпайлӑ Татьяна Волкова пулнă. Николай Николаевичпа Татьяна Германовна юратса, килӗшсе, аллӑ ҫул мӑшӑрланса пурӑнса тӑватӑ ача ҫитӗнтернӗ, пӑхса ӳстернӗ. Ачисем вӗсене хӑйсен черечӗпе тӑхӑр мӑнук парнеленӗ. Пирӗн калаҫу вӑхӑтӗнче, юратнă аслашĕ патне Владимир кӗҫӗн ывӑлӗн хӗрӗ Арина мӑнукӗ, аслашĕпе асламăшӗ патне хӑнана Пишпӳлекрен килнӗскер, темиҫе хутчен те чупса пычĕ.
- 1994 ҫулта район администраци пуҫлӑхӗ Иван Константинович Никитин, хӑй патне йышӑнӑва чӗнчĕ те, мана колхоз ертӳлӗхне йышӑнма ӳкӗтлерӗ. Ҫапла вара, тивӗҫлӗ канӑва тухичченех, эпӗ Калинин ячӗллӗ пирӗн колхоз председателӗ пулса ӗҫлерӗм, - хӑйӗн малашнехи яваплӑ вырӑнӗсене асӑнса хӑварать интереслӗ çын. - Ҫӗршывра ҫӗнӗрен пайланма пуҫланӑ пулин те, социализмла харпӑрлӑхӑн уйрӑм харпӑрлӑх курсӗ улшӑннӑ пулин те, эпӗ аслӑ Ленин шухӑшӗсемпе вӗрентӗвне коммунист пулса тӑнӑскер парӑннӑ та. Партбилет халӗ те манӑн пысӑк уявсенче тӑхӑнакан пиншак кӗсйинче упранать. Ҫав кӑкӑр кӗсйинчех манӑн Ермолкин ялӗн старости пек панӑ пӗрремӗш номерлӗ удостоверени те пур. Ял старости вунпилӗк ҫул ытла пултăм. Акӑ пӗлтӗртенпе урасем ырата пуҫларӗҫ. Кӑҫал операцие выртмалла. Ҫавӑнпа хамăн полномочисене педагогика ӗҫӗн ветеранне Владимир Васильевич Петрова патăм. Нумай ял старостисем пекех, эпир хастар халӑхпа ҫуркуннерен пуҫласа кӗркуннеччен хамӑр ял-йыша тасатса хӑтлӑлататпăр, унӑн урамӗсемпе тӑкӑрлӑкӗсене ҫӗнететпĕр, сад пахчисене ҫӗнететпĕр, Менеуз юханшывӗн çыранӗсене тасататпăр, йывӑҫ хунавӗсем лартатпăр, часовня турăмăр, ял масарĕсене, ҫӑлкуҫсене карталатпăр тата Тӑван çӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннисене халалласа вырнаҫтарнӑ обелисксене ҫӗнететпĕр. Урасем ыратаççĕ пулин те, хамӑн ял ҫыннисемпе ҫурхи субботниксене пурне те хутшӑнма тӑрӑшатӑп.
Владимир СМОЛОВ.
Сăнÿкерчĕкĕсем: Владимир Смолов.